العالم - یادداشت
ترامپ ادعا کرد که ایرانیها با او تماس گرفته و خواستار خودداری از اجرای حمله شدهاند. وی همچنین مدعی شده است که برخی از متحدان نیز برای جلوگیری از این اقدام میانجیگری کردهاند و به همین دلیل تصمیم گرفته از حمله صرفنظر کند، با این حال همچنان «در هر زمان» آماده اجرای آن است. این قبیل با اینکه ادعاها برای دنبالکنندگان سیاست آمریکا تازگی ندارد اما این بار در داخل این کشور با واکنشی متفاوت روبهرو شده است.
در حالی که برخی رسانههای عربی در توهم بازگشت ایران به «عصر حجر» بودند، تهران اعلام کرد که در صورت آغاز جنگ، پایگاههای آمریکا و اهداف راهبردی آن در منطقه، نخستین اهداف پاسخ ایران خواهند بود. در این بین، برخی رسانههای آمریکایی با لحنی طنزآمیز این وضعیت را با تعبیر «باد عقاب» توصیف کردند؛ یعنی تهدیدی که نه صدایی دارد، نه اثری از خود بر جای میگذارد و نه پیامد عملی به همراه میآورد.
این توصیف صرفاً یک شوخی لفظی نبود، بلکه بازتابی از افزایش ناباوری و سوءظن در برخی رسانههای آمریکایی نسبت به اعتبار ترامپ و توانایی او در تبدیل تهدیدهایش به تصمیمات عملی بود. در این بین برخی اعضای جمهوری خواه کنگره هم در گفتوگوهای رسانه ای نسبت به شیوه مدیریت بحرانها توسط ترامپ ابراز نگرانی کرده و رفتار او را بالقوه برای منافع این کشور خطرناک دانستند.
در بحبوحه این بحثها، در محافل سیاسی و رسانهای آمریکا بار دیگر موضوع استفاده از سازوکارهای قانون اساسی برای برکناری رئیسجمهور، در صورتی که ناتوان از انجام وظایف خود تشخیص داده شود یا خطری برای کشور به شمار رود، مطرح شد. البته اجرای چنین سازوکارهایی مستلزم روندی پیچیده است و طرح این بحث به معنای نزدیک بودن برکناری رئیسجمهور نیست.
در همین حال، نام جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، به عنوان شخصیتی که می تواند در صورت تغییر شرایط سیاسی در دولت، مسئولیتهای بیشتری بر عهده بگیرد، بیش از گذشته در محافل سیاسی مطرح شده است. به نظر میرسد ونس نیز آگاه است که هرگونه بلندپروازی برای رسیدن به ریاستجمهوری در آینده، مستلزم ترسیم هویتی سیاسی مستقل و اثبات توانایی در مدیریت پروندههای مهم خواهد بود.
در مورد ایران نیز شماری از تحلیلگران آمریکایی معتقدند که تحرکات ترامپ تا حد زیادی با تحولات منطقه و ملاحظات مربوط به متحد اسرائیلی آمریکا گره خورده است؛ موضوعی که بیش از گذشته میزان استقلال تصمیمگیری واشنگتن در این پرونده را در داخل آمریکا زیر سوال می برد.
اما فارغ از فضای سیاست، شهروندان آمریکایی از زاویهای دیگر به این بحران مینگرند. افزایش قیمت سوخت، بالا رفتن هزینههای زندگی و نگرانی از وقوع جنگی تازه در خاورمیانه، عواملی هستند که باعث شده بخش قابل توجهی از آمریکاییها از سیاست تهدید و تنشآفرینی استقبال نکنند.
از این رو، تعبیر «باد عقاب» تنها بیانگر نگاه برخی رسانههای آمریکایی به اظهارات ترامپ نیست، بلکه بازتاب احساس روبهرشد بخشی از افکار عمومی آمریکا نیز هست؛ اینکه تهدیدهای مکرری که هرگز اجرا نمیشوند، بهتدریج اثر سیاسی خود را از دست میدهند و مردم آمریکا دیگر نمیخواهند هزینههای چنین فضای پرتنشی را در زندگی روزمره خود بپردازند.
نویسنده: فارس الصرفندی